De wegwijzer
Drie vragen
Hoe de wegwijzer redeneert
De wegwijzer combineert drie gegevens. Het soort probleem bepaalt welke rechter bevoegd is en of een advocaat verplicht is. De spoed bepaalt of eerst een termijn veiliggesteld moet worden. Het budget bepaalt welke vorm van hulp bereikbaar is: gesubsidieerde rechtsbijstand, een verzekeraar of een advocaat op eigen kosten.
Bij combinaties met een rechtsbijstandverzekering noemt de uitkomst ook bekende beperkingen in de dekking, zoals de uitsluiting van echtscheiding of van fiscale geschillen in veel polissen. Die aanwijzingen zijn algemeen; de eigen polisvoorwaarden blijven beslissend. De uitkomst verwijst daarnaast naar de rubriek met achtergrond over het gekozen onderwerp.
Verplichte en vrije procesvertegenwoordiging
| Instantie | Advocaat verplicht? |
|---|---|
| Kantonrechter | Nee |
| Rechtbank, civiele zaak boven 25.000 euro | Ja |
| Rechtbank, echtscheiding | Ja |
| Bestuursrechter, ook in belastingzaken | Nee |
| Gerechtshof, civiel | Ja |
| Bezwaar bij de overheid | Nee |
Wat de uitkomst wel en niet is
De uitkomst is een eerste oriëntatie: welke instantie, welke hulp en welke stap als eerste. Het is geen juridisch advies over een concrete zaak. Termijnen hangen af van de precieze stukken, zoals de datum op een besluit of de dag waarop een contract eindigde. Wie twijfelt over een termijn, gaat uit van de kortste mogelijke en legt die vast.
Termijnen die het vaakst worden gemist
| Situatie | Termijn |
|---|---|
| Vernietiging van ontslag op staande voet | 2 maanden na het einde van het dienstverband |
| Bedenktermijn vaststellingsovereenkomst | 14 dagen na ondertekening, 3 weken als de werkgever het niet vermeldt |
| Bezwaar tegen een besluit of belastingaanslag | 6 weken |
| Hoger beroep in een civiele zaak | 3 maanden na de uitspraak |
| Hoger beroep tegen een kort geding | 4 weken na de uitspraak |
| Verzet tegen een verstekvonnis | 4 weken |
Mediation als route
Mediation past bij geschillen waarin partijen na afloop met elkaar verder moeten: ouders na een scheiding, werkgever en werknemer tijdens ziekte, zakenpartners of buren. Een mediator beslist niet, maar begeleidt het gesprek naar afspraken die partijen zelf vastleggen. Met een toevoeging is de eigen bijdrage voor mediation veel lager dan voor een advocaat. Mediation stuit geen termijnen: een bezwaar- of beroepstermijn loopt gewoon door.
Kosteloos eerste advies
Het Juridisch Loket geeft kosteloos informatie en eerste advies aan mensen met een laag of middeninkomen, telefonisch, online en op vestigingen. Het loket verwijst zo nodig door naar een advocaat of mediator. Ook vakbonden, consumentenorganisaties en brancheverenigingen bieden hun leden vaak juridische hulp.