Het ouderschapsplan is verplicht
Sinds 2009 moeten gehuwde ouders en geregistreerde partners met minderjarige kinderen bij het verzoek tot echtscheiding een ouderschapsplan indienen. Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag zijn ook verplicht een ouderschapsplan te maken, al hoeft dat niet altijd naar de rechter. Het plan bevat ten minste:
- de verdeling van zorg- en opvoedingstaken, of de omgangsregeling;
- de manier waarop ouders elkaar informeren en raadplegen over belangrijke onderwerpen zoals school, gezondheid en verhuizing;
- de kosten van verzorging en opvoeding, de kinderalimentatie;
- de manier waarop de kinderen bij het opstellen van het plan zijn betrokken.
De procedure
| Route | Kenmerk | Advocaat |
|---|---|---|
| Gemeenschappelijk verzoek | Partners zijn het over alles eens, de rechter toetst en spreekt de scheiding uit | Een gezamenlijke advocaat is voldoende |
| Eenzijdig verzoek | Een partner dient het verzoek in, de ander kan verweer voeren | Ieder een eigen advocaat |
| Mediation voorafgaand | Afspraken worden met een mediator gemaakt en daarna door een advocaat ingediend | Een advocaat voor de indiening |
Na de uitspraak wordt de scheiding pas definitief als de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Dat moet binnen zes maanden na het onherroepelijk worden van de uitspraak gebeuren, anders vervalt de beschikking.
Gezag en zorgverdeling
Het gezamenlijk gezag blijft na een scheiding in beginsel bestaan. Beide ouders beslissen dus samen over belangrijke zaken. De zorgverdeling is iets anders: die bepaalt bij wie het kind wanneer woont. Veel voorkomende schema's:
- co-ouderschap, bijvoorbeeld week om week of een schema van 5-2-2-5 dagen;
- een hoofdverblijf bij een ouder en een weekend om het weekend plus een doordeweekse middag bij de andere ouder;
- afwijkende regelingen voor vakanties en feestdagen, vaak jaarlijks wisselend.
Kinderalimentatie
De onderhoudsplicht voor kinderen loopt tot achttien jaar, en voor studie en levensonderhoud door tot 21 jaar. De hoogte wordt berekend met de normen van de Expertgroep Alimentatienormen: eerst de behoefte van het kind op basis van het gezinsinkomen tijdens het huwelijk, daarna de draagkracht van beide ouders, met een correctie voor de zorgkorting van de ouder bij wie het kind minder woont. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar voor de betaler en niet belast voor de ontvanger.
Kinderen horen
De rechter nodigt oudere kinderen uit om in een kindgesprek of per brief hun mening te geven. Dat is geen keuze die het kind moet maken, maar informatie voor de rechter. Het ouderschapsplan kan later worden aangepast als omstandigheden wezenlijk veranderen, bij voorkeur in overleg en anders via de rechter.